Wat geeft een tuin van Piet Oudolf die natuurlijke uitstraling, terwijl het ontwerp tegelijkertijd zo prachtig is? Na een bezoek aan diverse van zijn tuinen en wat experimenteerwerk in mijn eigen tuin, ben ik ideeën gaan verzamelen om thuis datzelfde gevoel te creëren. In deze blog deel ik wat ik heb geleerd: van de plantenkeuze en het aanbrengen van structuur tot het gebruik van siergrassen en het door elkaar laten groeien van planten.
Oorspronkelijk gepubliceerd in augustus 2020 | Bijgewerkt in oktober 2026
Wat maakt een Piet Oudolf-tuin anders?
Het gaat er niet zozeer om een ‘wilde tuin’ te hebben. Het gaat om het creëren van een zorgvuldig ontworpen beplanting die er natuurlijk uitziet. Een tuin waarin de nadruk ligt op vaste planten.
Jaren geleden bezocht ik de New York High line ...voor de eerste keer. Dit prachtige park aan de westkant van Manhattan, aangelegd op een historische, verhoogde spoorlijn, was al in Nederlandse tuinbladen verschenen, met veel aandacht voor Piet Oudolf. Trots op 'onze' tuinontwerper, die bekendstaat om zijn gebruik van planten in een natuurlijke tuin. Ik was dus benieuwd. De plantencombinaties vond ik geweldig. Het was januari, maar het zag er toch aantrekkelijk uit.
En dat is een van de kenmerken van een Oudolf-tuin: hij is ook na het hoogtepunt van de zomer nog prachtig.
Bekijk: Een wandeling door de Vlinderhof in de herfst
Ik heb onlangs in de herfst een bezoek gebracht aan de Vlinderhof in Vleuten en een wandeling door deze prachtige tuin van Piet Oudolf gefilmd. De herfst is bij uitstek een mooi moment om zijn werkwijze te zien: de zaadhoofden, grassen en uitgebloeide bloemen maken deel uit van de compositie.
Zes principes van Oudolf-beplanting
In Planting legt Oudolf uit wat ons zo aantrekt in een semi-natuurlijk grasland:
mengen van planten
In een graslandbeplanting lopen verschillende soorten door elkaar heen. In plaats van één soort in een strak blok te planten, laat je diverse planten door en om elkaar heen groeien. Jij bent de regisseur; als een bepaalde soort te dominant wordt, moet je wellicht ingrijpen. Het doel is een beplanting te creëren waarin de planten met elkaar verbonden lijken, in plaats van dat ze in afzonderlijke groepen staan.
Diversiteit
Diversiteit: hoe beter je kijkt, des te meer je ziet. Voel je niet beperkt als je van veel planten houdt. Combineer verschillende planten, vormen, hoogtes en texturen, zodat er altijd iets nieuws te ontdekken valt. Een gevarieerde beplanting verandert bovendien met de seizoenen mee, waardoor je telkens nieuwe dingen ziet wanneer je door de tuin wandelt.
Complexiteit
Je kunt veel individuele planten op één vierkante meter kwijt. Door verschillende soorten te combineren en ze dicht bij elkaar te laten groeien, creëer je een rijke en complexe beplanting. De planten gaan een wisselwerking met elkaar aan en vormen zo lagen van kleur, textuur en beweging, in plaats van slechts een verzameling losse planten.
Verandering
Een tuin is nooit statisch. De verspreiding van de planten verandert voortdurend naarmate ze groeien, bloeien, zaad vormen en het volgende jaar weer terugkeren. Deze seizoensgebonden verandering draagt bij aan de schoonheid van een naturalistische beplanting en zorgt ervoor dat de tuin er van maand tot maand anders uit kan zien.
Samenhang
Ondanks de grote verscheidenheid aan planten moet er een gevoel van samenhang zijn. Door bepaalde planten, kleuren, vormen of texturen te herhalen, worden de verschillende delen van de beplanting met elkaar verbonden. Dit voorkomt dat een tuin met veel verschillende soorten chaotisch aanvoelt.
Onderscheid
Sommige planten steken boven de massa uit. Ze zijn misschien hoger, hebben een opvallende vorm of trekken simpelweg de aandacht door hun kleur of structuur. Deze planten fungeren bijna als leestekens in de beplanting; ze brengen ritme aan en bieden het oog rustpunten.
Denk in lagen, de Matrix
We hebben gesproken over het mengen van planten en over complexiteit. Het basisidee is dat enkele dominante planten een soort onderliggend weefsel of ‘matrix’ vormen, waar andere planten doorheen zijn verweven. Grassen maken vaak deel uit van die matrix.
De Royal Horticultural Society beschreef het met de woorden van Piet bij de opening van de Wisley-tuin. "Piet legde uit dat de matrixbeplanting bestaat uit een of twee dominante hoofdsoorten, aangevuld met diverse andere soorten. Het oogt heel spontaan, maar is in werkelijkheid vrij gecontroleerd."
Zie je beplanting als een geweven stof:
- Matrix: grassen en/of zich herhalende planten
- Hoofdrolspelers: bloeiende vaste planten
- Accentplanten: planten die boven de rest van de beplanting uitsteken.
- Structuur: planten en zaadhoofden die de tuin ook na de bloeiperiode interessant houden.
Mooi, ook na de zomer
Een tuin die geïnspireerd is op de ideeën van Piet Oudolf, is niet louter ontworpen voor een maximale bloemenpracht in juli maar is in alle seizoenen mooi.
Tuinen van Piet Oudolf om te bezoeken
We moeten nog een stap verder gaan, omdat we enkele van zijn ideeën in onze eigen tuin willen toepassen. Er zijn veel tuinen die je kunt bezoeken (over de hele wereld); je vindt ze allemaal op zijn website. Ik noem hier een paar van de openbare tuinen:
Ik heb bezocht:
- USA, New York, https://www.thehighline.org/ Zoals gezegd, hier is het voor mij begonnen. De foto bovenaan deze pagina is daar genomen. (een nieuw artikel over de High Line hier)
- USA, New York, Gardens of the Battery
- USA, Chicago, Lurie Garden
- Nederland, Singer Museum Laren, Sculpture Garden
- Netherlands, Vlinderhof in Vleuten (part of Máxima Park)
Stil on my list:
- USA, Oudolf Garden Detroit
- UK, Pensthorpe, the Millennium Garden
- Duitsland, Weil am Rhein, Vitra Campus De Vitra Campus beschikt ook over een designmuseum, een winkel, een galerie en een café, en biedt daarmee iets voor elk interessegebied dat door Woonlookbook wordt bestreken.
Start met het plannen: Je tuin geïnspireerd door Piet Oudolf
tips
Dit is geen beschrijving van een tuinontwerp, maar slechts een aantal tips voor een beplantingsplan. Piet Oudolf maakt het ons gemakkelijk: bij het boek ‘Planting: A New Perspective’ zijn enkele van zijn ontwerpen te downloaden. Deze documenten bieden een unieke blik op de ontwerpen van Piet Oudolf.
Als je een van de genoemde tuinen bezoekt, probeer de planten dan te koppelen aan een van zijn ontwerpen. Let op welke planten je aanspreken en probeer rond die planten een beplantingsplan op te stellen.
Denk eerst na over de grond in je tuin. Gebruik geen prairieplanten als de bodem drassig is. Breng de lichtinval in de border in kaart en schets je kleurenschema. Twijfel je? Probeer het gewoon! Mocht een bepaalde soort niet aanslaan, dan kun je altijd proberen deze op een andere plek te planten, met meer of minder schaduw en/of water.
tools
Houd dit in gedachten en schrijf nu het volgende op (Ik wil niet bazig overkomen, ik wil alleen aanzetten tot actie.))
- de planten die je voor de lentetuin wilt gebruiken
- de planten die je voor de herfst- of wintertuin wilt gebruiken
- Kies tenslotte de planten voor de zomertuin.
Vergeet niet
- grassen met hun prachtige zaadhoofden,
- om lokaal inheemse planten te gebruiken,
- zorg voor verschillen in de structuur van de planten,
- laat zelf uitzaaien van de planten toe
- Probeer een verbinding te maken met de omgeving van je tuin.
Mijn favoriete boeken en bronnen
Ik begon met: Planting, a new perspective door Piet Oudolf en Noel Kingsbury. Zoals ze in de inleiding omschrijven is dit beplantingsontwerp voor de eenentwintigste eeuw, je leert over het groeperen en combineren van planten, hoe je ze kunt vermengen, hoe de prestaties zijn van de planten op de lange termijn.”"hoe meerjarig zijn vaste planten”, plantennamen en afmetingen, en laat je inspireren door alle foto's en beplantingsplannen.
Andere inspirerende boeken:
- Dreamplants for the natural garden, Piet Oudolf & Henk Gerritsen
- Planting the natural garden, Piet Oudolf & Henk Gerritsen
- Landscapes in Landscapes, Piet Oudolf
- The Oudolf Gardens at Durslade Farm, Rory Dusoir
Video: I liked especially this one.
Bonus Tips
Begin klein; je hebt geen volledige tuinrenovatie nodig.
Je hoeft niet je hele tuin opnieuw in te richten. Begin met één border en vraag jezelf af:
- Hoe is de bodem?
- Hoeveel zon krijgt de border?
- Van welke planten houd ik al?
- Wat ziet er na de bloei nog mooi uit?
- Waar zou ik grassen kunnen introduceren?
- Welke planten zouden zich met elkaar kunnen vermengen in plaats van op zichzelf te staan?
- Hoe zal deze border er in de herfst en winter uitzien?
Shop
Deze blog kan affiliate-links bevatten; dit betekent dat ik een kleine commissie ontvang als je via deze links een aankoop doet.
